Je allereerste ervaring(en) vormen een levenslange blauwdruk voor hoe we omgaan met angst, stress en uitdagingen.
Als holistisch therapeut, gespecialiseerd in geboortetrauma en de eerste 1000 dagen, zie ik dagelijks hoe diep onze geboorte-ervaring ons vormt. Een patroon dat me steeds weer opvalt hierbij: kinderen en volwassenen die via keizersnede geboren zijn, vertonen specifieke angstpatronen, vermijdingsgedrag, soms uitstelgedrag. Ze hebben vaker moeite met nauwe ruimtes, voelen zich sneller overweldigd door stress en hebben meer behoefte aan controle over hun omgeving.
Dit is geen toeval! Dit is het resultaat van je geboorte-blauwdruk: de diepgewortelde neurologische en emotionele patronen die tijdens onze geboorte worden gevormd en ons in ons hele leven beïnvloeden.
Laten we eerst even de feiten op een rij zetten en kijken naar de gebeurtenissen bij een natuurlijke geboorte en de keizersnede geboorte.
Wat gebeurt er tijdens een natuurlijke geboorte?
Een natuurlijke geboorte is veel meer dan alleen een fysiek proces. Het is ook een emotioneel en wellicht ook spiritueel proces. Een complexe neurobiologische ervaring die zowel moeder als kind voorbereidt op de overgang naar het leven buiten de baarmoeder.
Voor de moeder begint dit proces weken voor de bevalling. Haar lichaam produceert geleidelijk meer:
- Relaxine – om gewrichten en banden soepeler te maken
- Prostaglandines – om de baarmoederhals voor te bereiden
- Oxytocine – het ‘liefdes- en hechtingshormoon’
Voor je baby is de geboorte een intens proces dat bestaat uit de volgende fasen:
Fase 1: De voorbereidingsfase
Wanneer de weeën beginnen, wordt je baby blootgesteld aan ritmische druk. Deze druk:
- Stimuleert de longrijping
- Activeert het zenuwstelsel
- Begint de productie van stresshormonen
Fase 2: De hormonale storm
Tijdens de actieve bevalling produceert je baby grote hoeveelheden hormonen:
- Adrenaline en noradrenaline – voor alertheid en overlevingsenergie
- Cortisol – om het lichaam voor te bereiden op stress
- Endorfines – natuurlijke pijnstillers die een gevoel van kracht geven
- Dopamine – voor motivatie en doorzettingsvermogen
Fase 3: De geboorte
In deze fase probeer je je als moeder zo goed mogelijk af te stemmen op je baby, zodat jullie dit proces samen kunnen doorlopen.
Je baby:
- Draait en beweegt mee met de weeën
- Ervaart intense maar overkombare druk
- Leert dat nauwe doorgangen veilig te passeren zijn (al is dit een onbewust proces)
- Ontwikkelt het gevoel: “Ik kan dit, ik heb hier invloed op”
Heeft deze stress invloed op je baby?
Voor een baby die op een natuurlijke manier geboren wordt, is dit de eerste intensieve training in stressregulatie.
Je baby ‘leert’ hier al: “stress is overkombaar” en “ik heb eigen kracht”.
Door de hormonale voorbereiding ervaart je kind dat intense gevoelens tijdelijk zijn en dat het lichaam hiermee om kan gaan.
De endorfines en adrenaline geven een gevoel van power, zelfs in moeilijke omstandigheden.
En als jij als moeder volledig in verbinding kunt blijven met je baby, doen jullie het proces samen. Dit werkt in het voordeel van je baby. Je baby ervaart dat hij samen met mama door uitdagingen heen kan.
En na deze spanning van het geboorteproces, komt ontspanning. Dit vormt de intense opluchting na de geboorte. Als je baby bij je op de borst kan bijkomen van de intense geboorte-ervaring, creëert dat een diep vertrouwen dat moeilijke momenten voorbijgaan.
Geboorte en gedrag hangen sterk met elkaar samen
Het ‘bewegen’ door het geboortekanaal, zorgt ervoor dat je kind deze onbewuste imprints opslaat:
- Nauwe doorgangen zijn te overwinnen – niet iets om te vermijden
- Mijn lichaam past zich aan – flexibiliteit en aanpassingsvermogen
- Druk is tijdelijk – het gevoel van beklemming gaat over
- Er is altijd een uitgang – vertrouwen in oplossingen
Als hier wel problemen bij komen, zoals vastzitten in het geboortekanaal, de navelstreng om de nek of medisch ingrijpen, heeft dit impact op bovenstaande imprints. In dit blog ga ik daar verder niet op in, maar er zijn andere blogs waarin ik andere geboortepatronen bespreek.
Wat zijn de gevolgen van een moeilijke geboorte
Het maakt verschil of je baby ‘actief’ in het proces van de geboorte aanwezig is en deelneemt. Bij een inleiding is er geen initiatief vanuit de baby en vormt dit al andere geboortepatronen dan wanneer de baby het initiatief neemt om geboren te worden.
Als je baby zelf actief in het proces zit, meebeweegt met de weeën (en niet wordt overspoeld door een weeënstorm naar aanleiding van een inleiding), kan de baby zichzelf door het geboortekanaal bewegen. De baby ervaart: “ik heb invloed op wat er met me gebeurt”. De baby ontwikkelt hiermee vroeg zelfvertrouwen.
Wat is de impact van een keizersnede op de baby
Een keizersnede, vooral een geplande keizersnede, is een fundamenteel ander proces dan de hierboven beschreven natuurlijke geboorte.
Wat zijn grote verschillen?
- Er is geen hormonale voorbereiding, doordat de baby geen hormonen aanmaakt om het geboorteproces op gang te brengen.
- De baby wordt niet geleidelijk voorbereid op de overgang van baarmoeder naar buitenwereld
- De natuurlijke ‘cocktail van krachtgevende hormonen’ ontbreekt
- Het stress-responssysteem wordt niet getraind
Natuurlijk zijn er meer fundamentele verschillen, zowel lichamelijk als emotioneel, maar daar richt ik me in dit blog verder niet op.
Wat doet een keizersnede met een baby
Als therapeut zie ik dagelijks bewustwording, begrip en de kracht van heling vanuit onze start. Bij baby’s, maar zeker ook bij volwassenen. Onze geboorte vormt weliswaar onze eerste blauwdruk, maar het creëert bewustzijn door dit aan te kijken. Het maakt zoveel los in het onderbewustzijn van jou of je kind.
Ben jij of je kind geboren met een keizersnede, weet: je kind is niet ‘beschadigd’, of ‘minder dan’. Ze hebben gewoon een andere start gehad en dat inzicht geeft bewustzijn. Juist ook om unieke kwaliteiten te ontdekken en te ontwikkelen.
Ben je inmiddels al op volwassen leeftijd, dan is het nooit te laat om je geboorteverhaal ‘aan te kijken’. Je kunt op elke leeftijd leren dat uitdagingen overkombaar zijn. En op elke leeftijd heb jij de kans om je eigen leven vorm te geven.
Praktische eerste stappen
Voor jezelf als ouder:
- Observeer zonder oordeel – let op patronen bij je kind zonder ze meteen te wlilen ‘oplossen’. Wat is herkenbaar?
- Benoem wat je ziet en ervaart. Bijvoorbeeld: “Ik zie dat dit moeilijk voor je is.” In plaats van: “Het valt wel mee.”
- Zoek kleine succeservaringen en benoem deze.
Voor jezelf als volwassene:
- Herken je patronen? Wanneer voel je je overweldigd of angstig?
- Behandel jezelf zoals je een goede vriend zou behandelen. Oordeel dus niet te snel over jezelf.
- Zoek ondersteuning als je hier handvatten en een oplossing voor wilt. Je hoeft het niet alleen te doen.
De kracht van bewustzijn
Het mooie is, bewustzijn is de start van verandering. Door te begrijpen waarom je reageert zoals je reageert, creëert dat bewustzijn. Je bent niet meer je eigen gevangene van onbewuste patronen. Je kunt jezelf eigenlijk herprogrammeren via je onderbewustzijn. Door toegang te krijgen tot je onderbewuste, kun je nieuwe patronen en verbindingen leggen.
Angst, waarvan je voorheen accepteerde dat je het had, krijgt bijvoorbeeld een betekenis. Je kunt hierdoor verbanden gaan leggen. Door je ervaringen en emoties bewust te maken, kun je het verwerken. Want eigenlijk zijn het onverwerkte emoties waar je mee worstelt, maar omdat je het niet weet kun je op dat vlak niet aan de slag.
Want je weet nog niet wat je niet weet.
Welk effect heeft je geboorte op jou?
Hoe je geboren bent, vormt hoe je liefhebt, vertrouwt, met angst omgaat, met stressvolle situaties omgaat en in het leven staat. Het begint allemaal bij je eerste ervaringen, van je zelfvertrouwen tot je ouderschap.
Je verdient het om dit te begrijpen en te helen. Voor jezelf en je kind.
Samen kijken wat mogelijk is? Plan je kennismakingsgesprek in.