Een bevalling verloopt zelden volgens het boekje. Soms loopt het anders dan gehoopt, bijvoorbeeld wanneer je baby tijdens de geboorte vastzit in het geboortekanaal. Dit is een situatie die veel impact kan hebben en soms zelfs onzichtbare impact hebben op je baby. Maar het heeft wel impact op het lichaam én op de emoties van je kindje. Maar wat gebeurt er precies, en waarom is het belangrijk om hier aandacht aan te besteden?
Wat betekent het als een baby vastzit tijdens de bevalling?
Tijdens de bevalling kan het voorkomen dat een baby niet soepel door het geboortekanaal beweegt. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals een ongunstige ligging (sterrenkijker of stuit), een smal bekken, of verminderde weeënkracht. Er zijn ook nog emotionele redenen mogelijk waarom het geboorteproces stagneert. Soms duurt het persen hierdoor veel langer, of is er extra hulp nodig (zoals een vacuümpomp of tang). Dit is een situatie die veel impact kan hebben, op het lichaam én op de emoties van je kindje. Maar wat gebeurt er precies, wat zijn de oorzaken, en waarom kan dit op latere leeftijd nog doorwerken?
Fysieke en emotionele gevolgen van vastzitten in het geboortekanaal
Voor een baby is de geboorte een intense ervaring. Wanneer je baby vastzit, kan dit zorgen voor extra spanning in het lijfje. Denk aan gespannen nek- en schouderspieren, een voorkeurshouding of veel huilen zonder duidelijke reden, problemen met drinken of slikken of onrustig slapen of vaak wakker schrikken. Soms zie je dit direct, soms wordt het pas later zichtbaar in gedrag of ontwikkeling.
We vergeten soms dat baby’s óók emoties ervaren. Vastzitten in het geboortekanaal kan voor een baby als bedreigend of overweldigend voelen. Dit kan zich uiten in onrust, moeite met slapen, snel schrikken, of een grote behoefte aan nabijheid. Sommige baby’s hebben meer moeite met loslaten of overgangen, omdat “vastzitten” hun eerste blauwdruk is geworden.
Naast de fysieke impact kan het vastzitten dus ook emotionele sporen nalaten. De geboorte is de eerste grote overgang in het leven, en als deze als bedreigend of overweldigend wordt ervaren, kan dat een ‘blauwdruk’ vormen.
Onbewuste triggers: hoe geboortetrauma zich later uit bij je kind
Uit ervaring weet ik dat baby’s (en later ook jonge kinderen) onbewust getriggerd kunnen worden door situaties die lijken op het vastzitten tijdens de geboorte. Denk bijvoorbeeld aan het vastzetten in een autostoel of kinderstoel: dit kan een gevoel van paniek of angst oproepen, zonder dat duidelijk is waarom. Het onderbewuste herinnert zich het gevoel van opgesloten zitten, waardoor het kind direct teruggaat naar het geboortemoment.
Andere emotionele triggers kunnen zijn:
- Moeite met overgangen of veranderingen (naar bed gaan, naar de opvang, afscheid nemen)
- Angst voor kleine ruimtes of opgesloten zijn
- Snel overweldigd raken in nieuwe situaties
- Hechtingsproblemen of verlatingsangst
- Sterke behoefte aan controle of juist het gevoel hebben geen invloed te hebben
Hoe herken je geboortetrauma bij je baby?
Veel moeders weten niet dat hun baby tijdens de bevalling vastgezeten heeft, zeker als er achteraf geen duidelijke lichamelijke klachten zijn. Je bent gefocust op het goed laten verlopen van de bevalling en het verwelkomen van je kindje. Toch kan het zijn dat je baby (en jij als moeder) onbewust nog de spanning van dat moment meedraagt. Signalen kunnen zijn: onrust, gespannen lijfje, veel huilen of moeite met slapen.
Let ook op je eigen gevoelens als moeder: voel je je na de bevalling gespannen, schuldig of machteloos? Dit kan ook samenhangen met het geboorteverhaal van je kindje.
Wat kun je als moeder doen bij signalen van geboortetrauma?
Herken je signalen van onrust, gespannen lijfje of veel huilen bij je baby? Weet dat je niet alleen bent, en dat er hulp mogelijk is. Holistische therapie, (zoals NEI of voetreflexmassage), kan helpen om deze spanning los te laten en samen te helen. Ook bewustwording en erkenning van wat er is gebeurd, is een eerste stap naar herstel. Het delen van je verhaal en het zoeken van verbinding met je kindje zijn krachtig.
Holistische therapie bij geboortetrauma: herstel voor moeder en kind
In mijn praktijk zie ik regelmatig hoe krachtig het is als ouders het geboorteverhaal van hun kindje erkennen, ook als dat spannend, verdrietig of anders dan verwacht was. Juist door samen stil te staan bij wat er is gebeurd, ontstaat er ruimte voor heling en verbinding.
Voel je dat jouw kindje (of jijzelf) nog last hebt van spanning rondom de geboorte?