Tip: “Laat je baby maar even huilen, dan leert hij vanzelf dat er niets aan de hand is.”
Misschien heb je dit advies ook weleens gekregen. Je legt je baby in bed, loopt even weg en probeert jezelf ervan te overtuigen dat het goed is om hem een tijdje te laten huilen. Toch hoor je het huilen steeds harder worden. Je baby raakt verder overstuur en ondertussen voel jij zelf ook steeds meer spanning in je lichaam. Misschien vraag je je af of je wel goed bezig bent en of je nu juist moet doorzetten.
Voor een jonge baby is huilen een belangrijke manier om te laten merken dat er iets aan de hand is. Je baby kan nog niet uitleggen wat hij voelt of nodig heeft en heeft ook nog maar weinig mogelijkheden om zichzelf weer rustig te krijgen wanneer de spanning oploopt. Daarvoor is hij afhankelijk van de mensen om hem heen.
Een baby leert zichzelf nog niet zomaar kalmeren
Een jonge baby heeft nog volop ondersteuning nodig bij het reguleren van emoties en lichamelijke spanning. De systemen die betrokken zijn bij zelfregulatie ontwikkelen zich in de eerste levensjaren nog verder. In die periode spelen ouders en andere vaste verzorgers een belangrijke rol in het helpen reguleren van stress en emoties.
Wanneer je baby huilt en jij hier snel en responsief op reageert, krijgt zijn lichaam informatie uit jouw stem, aanraking, gezicht en houding. Jouw aanwezigheid helpt om de spanning geleidelijk weer te laten zakken.
Daarom is het belangrijk om niet te wachten tot je baby volledig overstuur is geraakt. Wanneer je merkt dat je baby begint te huilen, is het waardevol om binnen korte tijd te reageren en contact te maken. Je hoeft daarbij niet eerst af te wachten of het huilen vanzelf stopt. Huilen is een signaal en je baby heeft jou nodig om dat signaal te beantwoorden.
Dit wordt ook wel co-regulatie genoemd: een baby leert reguleren in relatie met een ander.
Je kunt je baby niet verwennen met aandacht
Een gedachte die veel ouders onzeker maakt, is: Als ik iedere keer reageer wanneer mijn baby huilt, maak ik hem dan niet afhankelijk van mij?
Bij een jonge baby hoef je daar niet bang voor te zijn.
Een baby kan nog niet rationeel nadenken over zijn gedrag en kan nog geen bewuste oorzaak-gevolgstrategie bedenken zoals: “Als ik nu hard genoeg huil, komt mama en krijg ik mijn zin.” Daarvoor zijn de cognitieve mogelijkheden van een jonge baby nog niet ontwikkeld.
Wanneer je reageert op het huilen van je baby, leert je baby dus niet dat huilen een handig trucje is om iets gedaan te krijgen. Hij ervaart dat zijn signalen worden opgemerkt en dat er iemand beschikbaar is wanneer hij spanning, ongemak of behoefte aan contact ervaart.
Je kunt een baby niet verwennen met nabijheid, aanraking, troost of responsiviteit.
Sterker nog: juist door veel ervaringen op te doen waarin er op zijn signalen wordt gereageerd, kan een baby geleidelijk vertrouwen ontwikkelen in zichzelf, zijn omgeving en de mensen die voor hem zorgen. Dit draagt bij aan een veilige hechting.
Wat gebeurt er wanneer een baby alleen blijft met zijn spanning?
Wanneer een baby overstuur raakt, kan de lichamelijke spanning steeds verder oplopen. De hartslag kan versnellen, de ademhaling kan veranderen en het lichaam komt in een verhoogde staat van alertheid. Bij een jonge baby is het vermogen om vanuit zo’n toestand zelfstandig terug te keren naar rust nog beperkt.
Wanneer het huilen vervolgens langere tijd doorgaat zonder dat een ouder reageert, kan de spanning verder oplopen. Een baby heeft op dat moment nog niet de mogelijkheid om zichzelf rationeel gerust te stellen of te bedenken dat zijn ouder straks wel weer komt.
Hij leeft vooral in het moment.
Voor een baby die overstuur is, voelt wachten daarom anders dan voor een ouder kind dat al begrijpt wat er gebeurt. Je baby weet niet: “Mama komt zo, ik hoef me geen zorgen te maken.” Hij ervaart op dat moment vooral de spanning die door zijn lichaam gaat.
Daarom kan het advies om een baby maar te laten huilen, zeker wanneer hij al verder overstuur raakt, averechts werken. Het huilen neemt dan soms juist toe en de baby raakt steeds verder verwijderd van een toestand waarin hij rustig kan worden.
Jouw eigen lichaam speelt ook een belangrijke rol
Er gebeurt tijdens het huilen van je baby trouwens nog iets belangrijks: ook jouw eigen lichaam reageert op het geluid.
Een baby die hard en langdurig huilt, kan bij een ouder veel spanning oproepen. Je hartslag gaat misschien omhoog, je ademhaling wordt oppervlakkiger en je gedachten schieten alle kanten op. Je wilt dat het huilen stopt en probeert verschillende dingen achter elkaar: voeden, wiegen, dragen, wandelen, een speentje geven of opnieuw naar bed brengen.
Wanneer je ondertussen steeds gespannener wordt, kan je baby die spanning ook weer oppikken. Baby’s zijn sterk afgestemd op de mensen die voor hen zorgen en reageren op veranderingen in stem, gezichtsuitdrukking, beweging en lichamelijke spanning.
Zo kan er een patroon ontstaan waarin je baby steeds meer spanning opbouwt, jij daarop reageert, jouw eigen spanning vervolgens verder oploopt en je baby daardoor nog moeilijker tot rust komt.
Dat is de wisselwerking tussen ouder en kind.
Reageren op huilen betekent niet dat je het huilen moet stoppen
Je hoeft niet ieder huilmoment onmiddellijk op te lossen. Je kunt wel steeds opnieuw reageren op het signaal dat je baby geeft en proberen te begrijpen wat er nodig is.
Soms heeft je baby honger, is hij moe of ervaart hij lichamelijk ongemak. Soms zijn er te veel prikkels geweest en heeft hij hulp nodig om die spanning te verwerken. Soms zoekt hij vooral jouw nabijheid of zijn er emotioneel onderliggende redenen.
Je hoeft daarbij niet altijd meteen te weten wat de oorzaak is. Door te reageren, contact te maken en je baby nabijheid te bieden, laat je hem ervaren dat zijn signalen worden gezien en dat hij er niet alleen voor staat.
Dat is iets anders dan een baby stil willen krijgen.
Het gaat om het beantwoorden van zijn communicatie.
En als je baby blijft huilen?
Misschien denk je nu: maar ik doe dit allemaal al. Ik pak mijn baby op, ik draag hem, ik voed hem en ik ben bijna voortdurend bij hem. Toch blijft hij huilen.
Bij een baby die veel huilt, is het waardevol om verder te kijken. Wat vertelt het huilen je? Hoe ziet de dag eruit? Wanneer loopt de spanning op? Hoeveel prikkels krijgt je baby binnen? Hoeveel slaap krijgt hij? Is er sprake van lichamelijk ongemak? En wat gebeurt er met jou wanneer je baby begint te huilen?
Ook de periode rondom de zwangerschap en geboorte kan een rol spelen in hoe een baby en ouder samen reageren op spanning. Een moeilijke start, een vroeggeboorte, een medische bevalling of een periode waarin ouder en baby van elkaar gescheiden zijn geweest, kan invloed hebben op hoe jullie de eerste periode samen ervaren.
Daarom kijk ik bij een baby die veel huilt graag verder dan alleen naar het huilen zelf. Het huilen is een signaal. De interessante vraag is wat er onder dat signaal ligt en wat er gebeurt in de wisselwerking tussen jou en je baby.
Wat je baby eigenlijk aan het leren is
Iedere keer dat jij je baby helpt om van spanning naar rust te bewegen, doet je baby ervaring op met reguleren. Je baby ervaart hoe spanning voelt, hoe het is om daarbij iemand dichtbij te hebben en hoe het lichaam vervolgens weer kan ontspannen.
Dat proces herhaalt zich ontelbare keren.
Langzaam ontstaat daaruit steeds meer vermogen om zichzelf te reguleren. Dat is een ontwikkeling die tijd kost en die begint bij de ervaringen die een baby opdoet in relatie met zijn ouders.
Je baby hoeft het nog niet alleen te kunnen. Hij leert het juist doordat jij het eerst samen met hem doet.
Daarom is snel en responsief reageren op het huilen van je baby geen kwestie van verwennen. Het is onderdeel van de manier waarop een jonge baby leert omgaan met spanning en emoties.
Als je inmiddels leeft van huilmoment naar huilmoment
Misschien ben je inmiddels op een punt waarop je alles hebt geprobeerd. Voeden, verschonen, wiegen, dragen, wandelen, een speen, een andere slaaproutine en allerlei goedbedoelde adviezen uit je omgeving. Toch blijft je baby huilen en heb jij steeds minder vertrouwen in wat je moet doen.
Misschien kijk je iedere keer weer naar de klok en denk je: wanneer stopt dit? Je gaat steeds meer twijfelen aan jezelf, raakt gespannen zodra je baby begint te huilen en hebt het gevoel dat je de hele dag bezig bent met het voorkomen van het volgende huilmoment.
Dan heb je meer nodig dan nóg een tip om je baby stil te krijgen. Je hebt inzicht nodig in wat er werkelijk achter het huilen kan zitten.
Want zolang je alleen probeert het huilen te stoppen, blijf je reageren op het gedrag dat je ziet. Wanneer je leert begrijpen wat je baby met zijn huilen probeert te vertellen, kun je veel gerichter gaan kijken naar wat je baby nodig heeft en wat er tussen jullie gebeurt wanneer de spanning oploopt.
Waarom huilt mijn baby en hoe krijg ik de rust terug
Daarom heb ik de gratis masterclass ‘Waarom huilt mijn baby en hoe krijg ik de rust terug’ gemaakt. In deze masterclass neem ik je mee achter het huilen. Je ontdekt waarom je baby soms ontroostbaar lijkt, hoe en waarom jouw eigen spanning invloed kan hebben op wat er daarna gebeurt en welke factoren kunnen meespelen wanneer een baby veel en langdurig huilt.
Je krijgt een andere kijk op het huilen van je baby.
En je krijgt handvatten hoe je ervoor zorgt dat de rust terug komt, zodat je weet wat je moet doen tijdens een huilbui.
Wil je niet langer van huilmoment naar huilmoment leven? Schrijf je gratis in.